تاثير نو زمين ساخت و تغيير اقليم در تحول پهنه هاي ماسه اي شمال خاوري اهواز

تاثير نو زمين ساخت و تغيير اقليم در تحول پهنه هاي ماسه اي شمال خاوري اهواز

نویسنده: مدیریت سایت - ۱۳۹۷/۰۶/۱۳

مهران مقصودی

امیر احمدی

سیاوش شایان

چکیده:

پهنه ها و لندفرم هاي ماسه اي بارزترين ويژگي مناطق بياباني در روي زمين مي باشند که در شناخت و بازسازي تغييرات پالئوژئومورفولوژي و پالئوکليماتولوژي کمک شاياني مي کنند. در اين پژوهش به منظور تاثير نو زمين ساخت و تغيير اقليم در تحول پهنه هاي ماسه اي اهواز، نخست با بررسي و اثبات زمين ساخت به وسيله چهار فاکتور ژئومورفولوژيکي- مورفوتکتونيکي شامل: پارامتر تراکم زهکش ها (P)، شکل حوضه (BS)، عدم تقارن حوضه زهکشي (AF) و ضريب پيچ وخم جبهه کوهستان (SMF) پرداخته شد. در ادامه جهت بررسي تاثير اقليم بر پهنه هاي ماسه اي، جمعا ۶ نمونه رسوبي، (۳ نمونه از ماسه هاي فسيل و ۳ نمونه از ماسه هاي روان) به وسيله دستگاه XRF تعين جنس و مقدار کربنات کلسيم هر نمونه به وسيله دستگاه کلسيمتري برنارد مشخص گرديد. نتايج بدست آمده از فاکتورهاي ژئومورفولوژيکي- مورفوتکتونيکي نشان از بالا بودن زمين ساخت جنبا در منطقه مورد مطالعه در محدوده خطوط گسلي و تاقديس کوپال به ويژه در بخش خاوري منطقه مي باشد. داده هاي رسوبي ۱۱ عنصر را شامل: Na2O، MgO، AL2O3، SiO2، P2O5، SO3، K2O، CaO، Fe2O3،Sr و Br در همه نمونه ها نشان داد. در مجموع از يازده کاني مورد مطالعه در نمونه هاي ماسه هاي فسيل و روان، ده عنصر داراي تغيير مي باشند و ميانگين CaO در ماسه هاي فسيل تقريبا %۲۰ کمتر از ماسه هاي روان مي باشد. اين تغيير درصد عناصر از ماسه هاي فسيل به روان نشان از يک فاز تغيير اقليم مي باشد که در کاني هاي حساس به هوازدگي شيميايي مانند Fe2O3 (12% بيشتر) و AL2O3 (18% بيشتر) در منطقه بارزتر مي باشد. نتايج اين پژوهش نشان از تکامل پهنه هاي ماسه اي بخش خاوري اهواز به وسيله زمين ساخت و تغيير اقليم مي باشد.

  كليد واژه: زمين ساخت جنبا، تغيير اقليم، ماسه هاي بادي اهواز، کربنات کلسيم، XRF