شواهد ژئومورفولوژيكي در سن سنجي زمين لغزه بزرگ سيمره (كبير كوه) زاگرس، جنوب غربي ايران

شواهد ژئومورفولوژيكي در سن سنجي زمين لغزه بزرگ سيمره (كبير كوه) زاگرس، جنوب غربي ايران

نویسنده: مدیریت سایت - ۱۳۹۷/۰۶/۱۸

سیاوش شایان

چکیده:

زمين لغزه سيمره (كبيركوه) يكي از بزرگترين لغزشهاي دنياست كه از ديرباز توجه بسيار از دانشمندان داخلي و خارجي را به خود جلب كرده است. در تعيين علت وقوع و زمان آن بين دانشمندان مختلف، اختلاف نظر وجود دارد. در اين مقاله ضمن بررسي وضعيت مكاني و ويژگيهاي ديناميكي و ژئومورفولوژيكي، فرضيه هايي براي چگونگي وقوع و زمان آن ارائه وبه آزمون گذاشته شده اند.نظريات دانشمندان مختلف داخلي و خارجي نيز مورد بحث قرار گرفته وسپس با استفاده از داده هاي هيدرو- اقليمي و محاسبات ديناميك لغزش، مشخصات عمومي جزيي لغزش سيمره ارائه شده است. داده هاي حاصل از شواهد ژئومورفولوژيكي همچون نرخ گسترش شبكه آبهاي سطحي روي لايه زيرين يا سطح لغزش، چگونگي گسترش رگوليت، ميزان وقوع فرايندهاي انحلالي (ايجاد لاپيه، حفره ها، درزها و شكافها) در سنگهاي آهكي ريزشي، گردآوري اندك در دانه ها و قعطات لغزش يافته، گسترش جزيي افقهاي خاك در پهنه ريزش و محدوديت نهشته گذاريهاي رود سيمره بر كناره هاي منطقه لغزش سبب شده است كه سن زمين لغزه سيمره، جديد تشخيص داده شود. همچنين در تأييد اين مطالب، برري اسناد و مدارك تاريخي نيز زمان وقوع لغزش را در سال ۸۷۲ م، مطابق با ۲۵۸ ه.ق، نشان داده است. به اين ترتيب نظريه هايي كه دربار وقوع آن در حدود ۱۰۰۰۰ سال قبل عنوان شده بود، رد شد. لغزش سيمره به هنگام وقوع با صداي عظيم همراه بوده و سبب ايجاد لرزش در منطقه و نواحي دور دست شده است. به همين علت برخي محرك وقوع آن را زمين لرزه دانسته اند. اين مقاله به بحث و بررسي لرزه خيزي منطقه مورد نظر مي پردازد و نتيجه گرفته مي شود كه وقوع لغزش عظيم سيمره باعث ايجاد زمين لرزه شده است نه برعكس.

كليد واژه: لغزش سيمره (كبيركوه)، سن سنجي ژئومورفولوژيكي، زمين لغزه هاي زاگرس، حركات دامنه اي، ژئومورفولوژي كاربردي